Tìm kiếm
Những yếu tố cốt lõi trong thành phố thông minh
Ngày cập nhật 25/10/2017

Lộ trình xây dựng một thành phố - đô thị trở thành một thành phố thông minh (Smartcity) là một chặng đường dài, đòi hỏi nhiều sự đầu tư, quan tâm của công dân – những con người sống trong thành phố đó, các chính sách của hệ thống chính quyền và hệ thống công nghệ thông tin và truyền thông áp dụng để hình thành lên một thành phố thông minh để làm sao phục vụ tốt nhất cho công dân và những thành phần tác động, liên quan mật thiết với thành phố thông minh. Bên cạnh việc làm sao cập nhật và hoàn thiện Hệ thống thông tin Chính quyền điện tử tỉnh Thừa Thiên Huế, đặc biệt là các ứng dụng, các hệ thống CSDL chuyên ngành trên cơ sở nền tảng Khung kiến trúc chính quyền điện tử của tỉnh. Để hiểu rõ hơn các yếu tố cốt lõi của Thành phố thông minh, chúng ta cùng nhau phân tích để hiểu rõ hơn những thành phần này, để từ đó có định hướng cụ thể và phát triển một thành phố thông minh theo đúng nghĩa của nó.

1. Con người
 
Con người ở đây là nói chung về những công dân sống trong thành phố đó, những nguồn nhân lực phục vụ và điều hành hệ thống, hạ tầng cho Thành phố thông minh và các nhà lãnh đạo các cấp từ UBND tới các sở ban ngành, các thành phần liên quan trong việc triển khai và xây dựng Thành phố thông minh.
Đây có thể được xem là nhân tố cốt lõi của Thành phố thông minh và là yếu tố quan trọng nhất quyết định tới sự thành công trong công cuộc xây dựng thành phố thông minh có thể dẫn chứng cụ thể như sau:
 
Thứ nhất, con người với tư cách là công dân những người sẽ là đối tượng trực tiếp tiếp nhận các sản phẩm, dịch vụ mà thành phố thông minh cung cấp, với vai trò như thế, trước hết, mọi người cần đón nhận đó như một nhu cầu của mình trong cuộc sống, cùng nhau chung tay xây dựng, tuân theo các quy định, chính sách mà thành phố quy định, để hòa nhịp cùng với những thay đổi mới mà thành phố thông minh cung cấp. Công dân phải là những người nắm bắt và tiếp thu các công nghệ mới của thành phố để nâng cao hơn chất lượng dịch vụ, nâng cao chất lượng cuộc sống và các tiện ích của mình, qua đó, công dân tương tác với các cơ quan nhà nước, tổ chức, pháp luật tốt hơn, tính tương tác càng ngày càng hiện rõ nếu công dân sử dụng các ứng dụng, hệ thống dịch vụ của thành phố thông minh. Có được sự tương tác này cũng là sự trao đổi giữa công dân và chính quyền, làm sao có tiếng nói chung và thành phố cũng phải biết lắng nghe các ý kiến đóng góp từ công dân để hoàn thiện thêm các ứng dụng, dịch vụ của mình. Qua đó, chất lượng sống thực tế của công dân mới được nâng cao hơn. Chỉ cần thông qua các thiết bị di động có kết nối với internet, người dân dễ dàng có thể góp ý cho chính quyền, cơ quan nhà nước trực tiếp thông qua các ứng dụng mà thành phố cung cấp. Từ các cảm biến xã hội này mà chính quyền có thể hoàn thiện để phát triển hơn.
 
 
Thứ hai, con người với tư cách là nguồn nhân lực của thành phố. Để một thành phố thông minh phát triển và vận hành, yếu tố nguồn nhân lực là yếu tố không thể bỏ qua. Phải có sự giáo dục, đầu tư, định hướng ngay từ đầu để tạo ra một đội ngũ cán bộ, kỹ thuật, kỹ sư đủ trình độ để nghiên cứu, hiến kế, đưa ra các ý tưởng hay, tham mưu các kỹ thuật vận hành, chính sách quản lý thành phố thông minh sao cho hiệu quả, tạo ra các sản phẩm ứng dụng, dịch vụ phục vụ tốt nhất cho công dân và các thành phần tương tác với thành phố thông minh. Nguồn nhân lực này là đội ngũ sẽ vận hành các trung tâm vệ tinh, các trung tâm điều hành giám sát của toàn thành phố khi triển khai dự án thành phố thông minh. Là những người có kinh nghiệm trong việc điều phối – phối hợp giữa các cơ quan ban hành trong việc xử lý các tình huống khẩn cấp như: động đất, sóng thần, cháy nổ, tai nạn giao thông….Yếu tố nguồn nhân lực có thể xem là chìa khóa để mở ra hướng đi, giải pháp tối ưu và hữu hiệu cho việc xây dựng và vận hành thành phố thông minh.
 
Thứ ba, con người với tư cách là nhà lãnh đạo cấp tỉnh, các sở ban ngành. Để điều hành về mặt hành chính của địa phương, lãnh đạo UBND tỉnh, các sở ban ngành là người đưa ra các chủ trương, định hướng để các đơn vị có liên quan triển khai quá trình xây dựng thành phố thông minh, đồng thời là người quyết định được các chính sách, công bố các quy hoạch để các nhà đầu tư, công dân của thành phố được biết để hướng theo đó mà cùng chung tay với chính quyền phát triển thành phố thông minh. Lãnh đạo UBND tỉnh và các cấp sẽ được các đơn vị - trung tâm điều hành thành phố thông minh báo cáo các thông số, các ý kiến đóng góp từ nhiều nguồn khác nhau thông qua hệ thống thu thập, tiếp nhận ý kiến góp ý để kịp thời điều chỉnh và định hướng một cách rõ ràng hơn trong công cuộc xây dựng thành phố. Trên nền tảng đó, Lãnh đạo UBND tỉnh có thể tổ chức các cuộc thi, các dự án khởi nghiệp, đầu tư để công dân có thể mạnh dạn đầu tư, đưa ra các ý tưởng khởi nghiệp phục vụ cho tỉnh trong việc phát triển trong tương lai.
 
2. Chính sách, chiến lược phát triển
 
Song song với yếu tố con người, thì các chính sách, chiến lược phát triển hay các bộ tiêu chí dành cho Thành phố thông minh cũng là yếu tố - thành phần quan trọng để xây dựng thành phố thông minh.
 
Nói đúng hơn, đó là một triết lý sống mới dành cho chuẩn mực của một thành phố thông minh. Trong đó, việc thực thi luật pháp rất quan trọng, nó tạo ra niềm tin và ý thức cộng đồng cao cho công dân. Trước hết, nếu không có các chính sách cụ thể, triết lý, bộ tiêu chí, các tiêu chuẩn, lộ trình chuẩn cho việc xây dựng thành phố thông minh, chính quyền dễ sa đà vào việc mua sắm, đầu tư công nghệ tràn lan, với số tiền khổng lồ nhưng không sử dụng hiệu quả. Tiếp theo, các quy định về mặt pháp luật cũng không thực thi đúng khi áp dụng vào việc xây dựng thành phố thông minh như việc: cung cấp thông tin cá nhân, bảo mật thông tin cá nhân, hệ thống camera giám sát 24/24… và nhiều yếu tố khác liên quan tới vấn đề an ninh, chính trị, công tác tư tưởng đối với công dân sống trong thành phố đó.
 
Chính vì vậy, việc tạo ra các chính sách, các bộ tiêu chí, và chiến lược phát triển dành riêng cho thành phố thông minh cũng cần được đầu tư ngay từ đầu, phải có định hướng và đưa ra các bộ tiêu chí cụ thể để có thể áp dụng vào thành phố thông minh trên cơ sở nền tảng là các chiến lượt định hướng xây dựng thành phố thông minh như thế nào? Ví dụ ở tỉnh Thừa Thiên Huế, định hướng xây dựng thành phố thông minh theo hướng: phát triển du lịch thông minh với lợi thế là các địa điểm du lịch được UNESCO công nhận, các di tích lịch sự đồ sộ của Triều Nguyễn… hay phát triển giáo dục, y tế thông minh…
 
Các chính sách, chiến lượt phát triển này tạo dựng môi trường thân thiện để công dân dễ dàng tiếp nhận sự thay đổi từ thành phố đơn thuần – cổ điển sang thành phố thông minh – công nghệ; Trao cho công dân cơ hội sáng tạo nằm ngoài “quy hoạch” với những ý tưởng mới mẻ được chấp nhận, những không gian mở, không gian khởi nghiệp miễn phí để công dân giới thiệu bản thân và sản phẩm độc đáo mà mình tạo ra; Tạo ra bản sắc riêng – kết nối văn hóa du lịch riêng…
 
Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp thông tin giữa các bên liên quan cũng cần được đưa ra ngay từ đầu để sớm có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan ban ngành khi thực hiện và phối hợp khi triển khai và vận hành hệ thống thành phố thông minh trong tương lai.
 
 
 
Các chính sách, chiến lược phát triển, các bộ tiêu chí… này sẽ giúp cho công dân có cách nhìn khác về thành phố thông minh, thay đổi một chút về tư duy văn hóa, thể chế về pháp luật, quy định mới trong quá trình tương tác với các dịch vụ của thành phố thông minh, các yếu tốt này kết hợp với giáo dục sẽ là nền tảng để tạo ra con người thông minh hơn.
 
Trên nền tảng khung chính quyền điện tử của tỉnh Thừa Thiên Huế đã có, các quy định liên quan tới việc kết nối liên thông thông qua trục Chia sẻ kết nối liên thông của tỉnh thì cũng cần đưa thêm các chính sách, quy định cụ thể về cơ sở hạ tầng, các thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông. Trong đó chú trọng nhất tới mục tiêu về nền tảng thiết bị, công cụ công nghệ thông tin; các tiêu chuẩn, chuẩn mực hạ tầng; các thiết bị liên quan đến dữ liệu; thiết bị đo dữ liệu. Đồng thời, phải định nghĩa rõ trách nhiệm, phạm vi công việc của các bên liên quan trong hợp phần của thành phố thông minh, làm rõ cấp nào, những ai được tiếp cận cái gì, tiếp cận như thế nào... Nói cách khác là phải phân công công việc, quyền hạn sử dụng phương tiện, ứng dụng, dịch vụ trong thành phố thông minh. Những điều này sẽ là rất phù hợp nếu sau này, các thành phố lân cận, hay toàn quốc đồng loạt phát triển thành phố thông minh thì chúng ta cũng có cơ sở, các quy định và tiêu chuẩn để kết nối với các thành phố lân cận, hay kết nối với hệ thống của quốc gia.
 
3. Công nghệ thông tin và truyền thông
 
Nếu hai yếu tố trên thành công mà không có nền tảng hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông vận hành thì không thể có một thành phố thông minh trong tương lai được, chính vì vậy, đây cũng được coi là một yếu tốt không thể thiếu trong thành công xây dựng thành phố thông minh.
 
Như chúng ta đã biết, công nghệ sau 6 tháng thay đổi một lần, càng ngày, công nghệ càng tiên tiến, với sự góp sức và sức mạnh của công nghệ, có thể giúp cho con người thu thập thông tin, vận hành môi trường làm việc của mình thông qua môi trường Internet mọi nơi, mọi lúc, miễn sao chúng ta có kết nối với hệ thống mạng, mọi thứ tạo ra một hệ sinh thái hoàn toàn phù hợp với những gì chúng ta cần.
 
Internet vạn vật không thể thiếu trong thành phố thông minh
 
Quay lại với thành phố thông minh, một thành phố mà hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông đáp ứng đủ theo như mong đợi thì đòi hỏi phải có một nguồn đầu tư lớn, kinh phí đầu tư ban đầu là rất lớn, chính vì vậy, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế đã chủ động kêu gọi đầu tư từ các nguồn, trong đó, nguồn đầu tư xã hội hóa là vấn đề đang được quan tâm nhất hiện nay. Những hạng mục hạ tầng cần được xây dựng và đầu tư trong thời gian tới có thể kể đến: Hệ thống camera giám sát giao thông, giám sát an ninh cho toàn thành phố; Hệ thống thu phát tín hiệu Internet – wifi cho thành phố; Các hệ thống cảm biến về môi trường, quan trắc, nước, không khí…; 
 
Bên cạnh đó, hạ tầng máy chủ để vận hành các hệ thống, ứng dụng phục vụ cho thành phố thông minh cũng rất đang được quan tâm. Các hệ thống máy chủ này phải đảm bảo các tiêu chuẩn về vận hành, về an toàn thông tin làm sao phục vụ được 24/24.
 
Hạ tầng công nghệ thông tin và truyền thông cũng cần quan tâm tới chất lượng truyền tải của đường truyền internet từ điểm này qua điểm khác, các trạm phát sóng di động, wifi, tốc độ 3G, 4G…
Các thiết bị hạ tầng khi đầu tư vào thành phố thông minh này cũng cần phải đảm bảo được các yếu tố như thông minh, an toàn và bền vững. Vì thế nên thành phố thông minh cần có hạ tầng đủ mạnh đáp ứng được nhu cầu triển khai các giải pháp phục vụ các yếu tố trên.
 
Ngoài ra, việc trang bị các ứng dụng để vận hành toàn bộ hệ thống thành phố thông minh cũng cần được quan tâm, các hệ thống lưu trữ cơ sở dữ liệu thông tin của công dân, thủ tục hành chính, các thông tin, chỉ số liên quan tới thành phố là vấn đề cốt lõi, dữ liệu này là nguồn dữ liệu quý giá để cung cấp lại cho các cấp chính quyền, các hệ thống phân tích dữ liệu lớn. Để từ đó có thể sử dụng công nghệ, hệ thống phân tích đưa ra các nhận định, định hướng để phát triển thành phố trong thời gian tới, hoặc đưa ra các cảnh báo cần thiết thông qua các hệ thống tự động nhận diện các nguy cơ, các hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể tự học hỏi, tự vận hành để cảnh báo được tốt nhất.
 
Cuối cùng, công tác truyền thông thông tin cho toàn thể người dân được biết về sự hình thành và phát triển của thành phố thông minh là điều thiết yếu, cần thông tin rộng rãi và có hướng dẫn, chỉ dẫn cụ thể để công dân có thể tiếp cận nhanh nhất những tính năng ưu việt của thành phố mới – thành phố thông minh – thành phố của tương lai.
 
Để một thành phố bình thường trở thành một thành phố thông minh hơn trong tương lai là sự hợp sức từ nhiều yếu tố, trong đó, yếu tố con người vẫn là yếu tố quan trọng và quyết định cho sự thành công khi xây dựng một thành phố thông minh. Cả thành phố cùng chung tay làm sao để cách tư duy, cách suy nghĩ và cách tiếp cận của công dân với sự thay đổi để thành phố ngày một thông minh và hiện đại hơn là điều cần thiết và quan trọng và cần làm nhất hiện nay./.
 
 
Võ Quang Huy
Các tin khác
Xem tin theo ngày